Publikacje CASE

Perspektywy zróżnicowania regionalnego bezrobocia w Polsce

Studia i analizy Nr 197
08.1999

Streszczenie

Struktura stóp bezrobocia w poszczególnych województwach, która pojawiła się w pierwszym roku reform okazała się być zadziwiająco trwała i stabilna. Wynika to przede wszystkim z niskiego poziomu migracji międzyregionalnych i z ograniczonego znaczenia mechanizmu płacowego w dostosowaniach na regionalnych rynkach pracy. Płace w regionach o wyższym bezrobociu są zasadniczo niższe a dynamika ich wzrostu jest mniejsza niż w regionach o niskich stopach bezrobocia, jednak tania siła robocza tylko w niewielkim stopniu przyciąga inwestycje. Dla przedsiębiorców wyższe znaczenie w ocenie atrakcyjności regionów mają efekty aglomeracyjne. Efekty te polegają na wytwarzaniu się dogodnego dla rozwoju działalności gospodarczej klimatu w miejscach,gdzie ta działalność jest już dobrze rozwinięta. Ponieważ efekty aglomeracyjne mają w Polsce większe znaczenie od efektu płacowego i migracyjnego, mechanizm rynkowy nie doprowadzi w Polsce do istotnego złagodzenia różnic międzyregionalnych. Jedynie po wykształceniu się znaczących migracji możliwa będzie pewna konwergencja stóp bezrobocia, jednak nie poprzez wzrost zatrudnienia w województwach ekonomicznie słabych, lecz raczej poprzez więcej niż proporcjonalną utratę zasobów siły roboczej w stosunku do utraty miejsc pracy. Oznacza to, że bez bardziej aktywnej polityki regionalnej państwa, prawdopodobieństwo bardziej zrównoważonego geograficznie wzrostu, nawet w dłuższej perspektywie, jest niskie.

Polska transformacja systemowa w kierunku demokracji i gospodarki wolnorynkowej zawsze określana była jako szczególnie udana w porównaniu do pozostałych państw regionu Europy Środkowo-Wschodniej (zwłaszcza biorąc pod uwagę problemy odziedziczone po poprzednim systemie).