| Działalność antykryzysowa banków centralnych (2009-03-11)
Jeszcze niedawno analitycy oceniali polski system bankowy jako niedojrzały, stopień monetyzacji jako niski, również jako niską relację kredytów do PKB oraz relację kredytów mieszkaniowych do PKB, bo wynosiła jedynie 8 proc. Odstawanie Polski od średnich unijnych wielu ekonomistów uznawało za efekt okresu konwergencji i, oczywiście, dowodziło, że jak najszybciej winniśmy zrównać się z Europą, również w relacji kredytów do depozytów, bo w Polsce relacja ta oscylowała wokół 1 a w krajach europejskich wynosiła 2. Szczęśliwie, banki w Polsce, mimo obowiązujących jeszcze tak niedawno trendów, wykazały daleko idącą przewidywalność i racjonalność – stwierdził Jerzy Pruski, prezes PKO BP. Czy należy pozwolić, aby kryzys oczyścił gospodarkę? Absolutnie, nie. Teza taka jest uprawniona tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z koniunkturalną zmianą aktywności gospodarczej, czyli z fazy ożywienia wchodzimy w fazę recesji. Dzisiejszego kryzysu na pewno nie można uznać za koniunkturalną zmianę. Dziwi więc, że nie stosuje się wszelkich środków, aby utrzymać dotychczasowy poziom PKB. Obawy o to, że jeżeli zrobi się cokolwiek będzie oznaczało, że zrobi się wszystko, albo nadmiernie dużo co do zasady wydają się niesłuszne. Obawiać należy się natomiast wtórnego uderzenia, które z sektora realnego wróci do sektora finansowego. I to nie ze względu na toksyczne aktywa, które były związane z kredytami subprime, czy z innymi tego typu operacjami. Dzisiaj kondycja gospodarki i jej gwałtowny spadek (w Niemczech z +2 do -2, w Polsce z 7 na 1, czy też być może -1) oznacza szokowe dostosowanie w gospodarce. Nie powinno się pozwolić, aby takie szokowe zmiany spotkały się z antycykliczną polityką makroekonomiczną jaką stosuje się w czasach normalnych. Jeżeli są wyraźnie widoczne ograniczenia w stosowaniu antycyklicznej polityki fiskalnej, a nie widać (chociaż trudno powiedzieć, że nie ma ich w ogóle) istotnych kosztów po stronie ekspansji pieniężnej (i nie chodzi jedynie o stopy procentowe), to jak najszybciej należy uruchomić metody powiększania podaży pieniądza. Prezentacje : JERZY PRUSKI , MATEUSZ MORAWIECKI |